De WinterVuurplaats

   

De steden en de hemel. 5.

 
Andria werd zo kunstig gebouwd dat elke straat loopt volgens de baan van een planeet, en de gebouwen en de openbare gelegenheden herhalen de orde der sterrenbeelden en de positie van de helderste sterren: Antares, Alpheratz, Capella, de Cefeïden. De kalender van de stad is zo ingedeeld dat werkzaamheden, ambten en ceremoniën op een kaart gerangschikt zijn die overeenstemt met het firmament op die datum: zo zijn de dagen op aarde en de nachten in de hemel een afspiegeling van elkaar.

            Het leven is eveneens geregeld volgens een precies systeem en verloopt kalm als de beweging van de hemellichamen en verkrijgt de noodzakelijkheid van verschijnselen die niet onderworpen zijn aan de menselijke wil. Tegen de burgers van Andria sprak ik mijn bewondering uit over het resultaat van hun werkzaamheid en hun geestesrust en liet ik mij verleiden tot de volgende uitspraak:
            ‘Ik begrijp goed hoe jullie je een deel voelen van een onveranderlijke hemel, radertjes van een nauwkeurig uurwerk, en jullie gewoontes nog niet de kleinste verandering aan te brengen. Andria is de enige stad die ik ken waar het het beste is stil in de tijd te blijven staan.’

            Ze keken elkaar onthutst aan. ‘Maar waarom dan? En wie zegt dat?’ En ze leidden me naar een net opengestelde hangende weg boven een bamboebos, een schimmentheater in aanbouw op de plaats van de gemeentelijke hondenkennel die nu verplaatst was naar de gebouwen van het voormalige leprozenhuis, opgeheven omdat de laatste pestlijders genezen waren, en naar een rivierhaven, een standbeeld van Talete, een roetsjbaan, alles net ingewijd.
            ‘En verstoren deze vernieuwingen het astrale ritme van de stad dan niet?’ vroeg ik.
            ‘Zo perfect stemt onze stad overeen met de hemel,’ antwoordden ze, ‘dat iedere verandering in Andria iets nieuws bij de sterren teweegbrengt.’ Astronomen zoeken met hun telescoop de hemel af na iedere verandering die in Andria plaats heeft, en ze signaleren de explosie van een neiuwe ster, of een ver punt aan het firmament dat van oranje geel is geworden, een nevelvlek die groter is geworden, een spiraalarm van de Melkweg die zich kromt. Iedere verandering impliceert een keten van andere veranderingen, zowel in Andria als bij de sterren: de stad en de hemel blijven nooit gelijk.

            Van het karakter van de bewoners van Andria zijn twee deugden het waard genoemd te worden: hun zelfverzekerdheid en hun voorzichtigheid. Ervan overtuigd dat iedere vernieuwing in de stad de constellatie van de hemel beïnvloedt, berekenen ze voor elke beslissing eerst de risico’s en de voordelen voor henzelf, voor het geheel van de stad en de wereld.
 
uit: Italo Calvino, De onzichtbare steden (Amsterdam, 2001), p. 137.

 

terug naar de Bibliotheek»